Oʻzbekiston Respublikasining “Fuqarolar sogʻligʻini saqlash toʻgʻrisida”gi va “Umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat toʻgʻrisida”gi qonunlariga muvofiq, chaqiriluvchilar, harbiy xizmatga majburlar va harbiy xizmatchilarni tibbiy koʻrikdan oʻtkazish sifatini yanada yaxshilash va samaradorligini oshirish, Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarini sogʻlom va jismonan baquvvat harbiy xizmatchilar bilan toʻldirish maqsadida:

1. Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarida tinchlik va urush davrida tibbiy koʻrikdan oʻtkazish toʻgʻrisidagi nizom 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

Yigʻish punktlaridagi HTKlar va hududiy tibbiy komissiyalar oʻz faoliyatini Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 6-martdagi “Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarini harbiy xizmatga chaqirish tartibini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PQ-4630-son qarori, mazkur Nizom hamda boshqa qonun hujjatlariga muvofiq amalga oshiradi.

mazkur Nizomning 7-bandida nazarda tutilgan shaxslarni tibbiy koʻrikdan oʻtkazishni tashkil etish va amalga oshirish;

harbiy-tibbiy ekspertizaga uslubiy rahbarlik qilish, davolash-profilaktika muassasalaridagi davolash-sogʻlomlashtirish ishlarini, Qurolli Kuchlarning harbiy-tibbiy muassasalari, harbiy qismlari, muassasalari, korxonalari va tashkilotlaridagi davolash-diagnostika ishlarini, davlat sogʻliqni saqlash tizimi tasarrufidagi davolash-profilaktika muassasalarida Mudofaa vazirligi, Milliy gvardiya, PXDX, DXX, ETRM, IIV, FVV harbiy xizmatchilarining (keyingi oʻrinlarda — harbiy xizmatchilar) tibbiy tekshiruvdan oʻtkazilishi va davolanishini, shuningdek, mazkur Nizomning 7-bandi “a” — “v” kichik bandlarida nazarda tutilgan fuqarolarning tekshiruvdan oʻtkazilishi (kuzatuvda boʻlishi) va davolanishini tashkil etish, oʻtkazish va natijalari ustidan nazorat qilish;

8. Tibbiy koʻrikdan oʻtkazishni tashkil etish va amalga oshirish tartibi, mazkur Nizomning 7-bandida nazarda tutilgan fuqarolar sogʻligʻining holatiga nisbatan qoʻyiladigan talablar Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi (keyingi oʻrinlarda — Sogʻliqni saqlash vazirligi) bilan hamkorlikda, qonun hujjatlarida belgilangan tartibda tegishli vazirlik va idoralar tomonidan belgilanadi.

Tibbiy tekshiruvda mazkur Nizomning 2-bandida nazarda tutilgan maqsadlarda tibbiy koʻrikdan oʻtkazish oldidan fuqaroning shikoyatlari, anamnezi va tibbiy tekshiruv maʼlumotlarini yigʻish va tahlil qilish, laboratoriya, tibbiy uskunalar yordamida, morfologik va boshqa tadqiqotlarni oʻtkazish yoʻli bilan amalga oshiriladigan kompleks diagnostika chora-tadbirlari oʻtkaziladi.

Mazkur Nizomning 7-bandida nazarda tutilgan fuqarolarning har bir toifasi uchun oʻtkaziladigan majburiy diagnostik tekshiruvlar roʻyxati tegishli vazirlik va idoralar tomonidan belgilanadi.

16. Mazkur Nizomning 7-bandi “a” — “g”, “j” — “s” kichik bandlarida nazarda tutilgan fuqarolarga nisbatan hududiy tibbiy komissiya, MIBB huzuridagi tibbiy komissiya, yigʻish punktlaridagi HTK va HTK tomonidan chiqarilgan xulosa, agar boshqa muddat belgilanmagan boʻlsa, tibbiy koʻrik oʻtkazilgan sanadan boshlab bir yil mobaynida haqiqiy hisoblanadi. Hududiy tibbiy komissiya, MIBB huzuridagi tibbiy komissiya, yigʻish punktlaridagi HTK va HTK tomonidan qabul qilingan takroriy yoki navbatdagi xulosalar avvalgi xulosani bekor qiladi (vaqtincha harbiy xizmatga (tenglashtirilgan xizmatga) yaroqsizlik va kasallanish, shikastlanish, yaradorlik, jarohatlanish sababiy bogʻliqlik toʻgʻrisidagi xulosalar bundan mustasno). Hududiy tibbiy komissiya, MIBB huzuridagi tibbiy komissiya, yigʻish punktlaridagi HTK va HTKning xulosalari belgilangan muddatda ijro etilmagan hollarda va tibbiy koʻrikdan oʻtkazilayotgan shaxsning murojaatida yoki davlat sogʻliqni saqlash tizimining davolash-profilaktika muassasalari yoxud harbiy-tibbiy muassasalar shifokorlarining xulosasida koʻrsatilgan muddatdan qatʼi nazar, ushbu shaxsning sogʻligʻi holatida yaqqol oʻzgarishlar qayd etilganda qayta tibbiy koʻrik oʻtkaziladi.

Mazkur Nizomning 7-bandi “d”, “e” kichik bandlarida nazarda tutilgan fuqarolarga nisbatan HTK tomonidan chiqarilgan xulosa kadrlar boʻlinmalari tomonidan tatbiq qilish uchun tibbiy koʻrikdan oʻtkazish sanasidan boshlab olti oy mobaynida haqiqiydir.

17. Mazkur Nizomning 7-bandi “a”, “i” — “m”, “o”, “p” kichik bandlarida nazarda tutilgan fuqarolarni tibbiy koʻrikdan oʻtkazishni amalga oshiruvchi tibbiy komissiyalar tarkibi (jarroh, terapevt (katta shifokor vazifasi jarroh yoki terapevt zimmasiga yuklanadi), dermatovenerolog, stomatolog, oftalmolog, otorinolaringolog, psixiatr va nevropatolog) tumanlar (shaharlar) hokimlarining Sogʻliqni saqlash vazirligi hududiy birlashmalari (organlari) rahbarlarining taqdimnomasiga koʻra qabul qilgan qarorlari bilan tasdiqlanadi.

Mazkur Nizomning 7-bandi “b” - “v” kichik bandlarida nazarda tutilgan fuqarolarni tibbiy koʻrikdan oʻtkazishni amalga oshiruvchi hududiy tibbiy komissiyalar tarkibi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 6-martdagi “Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarini harbiy xizmatga chaqirish tartibini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PQ-4630-son qarori bilan belgilangan tartibda tasdiqlanadi.

Mazkur Nizomning 7-bandi “a” — “v”, “i” — “m”, “o”, “p” kichik bandlarida nazarda tutilgan fuqarolarni tibbiy koʻrikdan oʻtkazishdagi munozarali masalalar tarkibiga oliy malaka toifasiga ega shifokor-mutaxassislar jalb qilinadigan Sogʻliqni saqlash vazirligining Oʻsmirlar va chaqiruv yoshidagi yoshlarga tibbiy yordamni tashkil etish markazi huzuridagi respublika muqobil tibbiy komissiyasi (keyingi oʻrinlarda — RMTK), mahalliy hududlarda esa tarkibiga oliy va birinchi malaka toifasiga ega shifokor-mutaxassislar jalb qilinadigan Sogʻliqni saqlash vazirligi hududiy koʻp tarmoqli bolalar tibbiy markazlarining Oʻsmir va chaqiriluvchi yoshlarga tibbiy yordamni tashkil etish boʻlinmalari tomonidan belgilangan tartibda hal etiladi.

Mazkur Nizomning 7-bandi “d”, “e”, “s”, “t” kichik bandlarida nazarda tutilgan fuqarolarni tibbiy koʻrikdan oʻtkazishdagi munozarali masalalar MHTK tomonidan belgilangan tartibda hal etiladi;

Hududiy tibbiy komissiyalar tomonidan qabul qilingan xulosalarning asoslanganligini nazorat qiluvchi va mazkur Nizomning 7-bandi “b” kichik bandida nazarda tutilgan fuqarolarni tibbiy koʻrikdan oʻtkazishni amalga oshiruvchi yigʻish punktlaridagi HTK tarkibi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 6-martdagi “Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarini harbiy xizmatga chaqirish tartibini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PQ-4630-son qarori bilan belgilangan tartibda tasdiqlanadi.

19. Mazkur Nizomning 7-bandi “a” kichik bandida nazarda tutilgan fuqarolarni tibbiy koʻrikdan oʻtkazishni tashkillashtirish tarkibiga MIBB vakillari va shifokor-mutaxassislar kiritilgan tegishli komissiyalar zimmasiga yuklanadi.

21. MIBB hududiy tibbiy komissiya va MIBB huzuridagi tibbiy komissiyaning (qayd etish komissiyasi) katta shifokorlari bilan birgalikda mazkur Nizomning 7-bandi “a” — “b¹” kichik bandlarida nazarda tutilgan fuqarolarni tayyorlashda ularning sogʻligʻi hamda jismoniy rivojlanishi holatini aniqlash uchun har tomonlama oʻrganishlarini tashkil etadi va oʻtkazadi.

Mazkur Nizomning 7-bandi “a” kichik bandida nazarda tutilgan fuqarolarni tibbiy koʻrikdan oʻtkazish yakunlangach MIBB 10 kunlik muddat ichida tibbiy hujjatlarni tegishli davolash-profilaktika muassasalariga qaytaradi.

23. Mazkur Nizomning 7-bandi “a” kichik bandida nazarda tutilgan fuqarolar tibbiy koʻrikdan oʻtkazilishidan oldin ular uchun har yili tibbiy koʻriklar, tekshiruvlar (kuzatuvlar), shuningdek, davolash-sogʻlomlashtirish tadbirlari va profilaktik emlashlar amalga oshiriladi.

24. Mazkur Nizomning 7-bandi “a” — “b¹” kichik bandlarida nazarda tutilgan fuqarolarni tibbiy koʻrikdan oʻtkazishdan oldin davlat sogʻliqni saqlash tizimi tasarrufidagi davolash-profilaktika muassasalari tomonidan ularda ogʻiz boʻshligʻi sanatsiyasi hamda majburiy diagnostik tekshiruvlar, shuningdek, zarur hollarda tibbiy koʻrsatmalarga asosan boshqa tekshiruvlar oʻtkaziladi.

Mazkur Nizomning 7-bandi “b” - “b¹” kichik bandlarida nazarda tutilgan fuqarolarning qon guruhi va rezus mansubligi (faktori) aniqlangan boʻlishi kerak.

26. Mazkur Nizomning 7-bandi “a”, “b” - “b¹” kichik bandlarida nazarda tutilgan fuqarolar soni hududiy tibbiy komissiyalar va MIBB huzuridagi tibbiy komissiyalar tomonidan tibbiy koʻrikdan oʻtkazish jarayonida bir ish kuni mobaynida 50 nafardan oshmasligi lozim.

27. Mazkur Nizomning 7-bandi “b”, “b¹” kichik bandlarida nazarda tutilgan fuqarolarni dastlabki tibbiy koʻrikdan oʻtkazish hududiy tibbiy komissiyalar tomonidan tashkil etiladi.

Mazkur Nizomning 7-bandi “a” — “b¹” kichik bandlarida nazarda tutilgan fuqarolarning ambulator (statsionar) tekshiruvi bepul oʻtkaziladi.

30. Mazkur Nizomning 7-bandi “a” — “b¹” kichik bandlarida nazarda tutilgan fuqarolarni tibbiy koʻrikdan oʻtkazish natijalari asosida, tibbiy koʻrikdan oʻtkazish kunida shifokor-mutaxassislar xulosalariga koʻra hududiy tibbiy komissiyalar yoki MIBB huzuridagi tibbiy komissiyalar va yigʻish punktlaridagi HTKlar quyidagi toifa va cheklanish darajasi (sogʻliq va jismoniy rivojlanish holatining koʻrsatkichi) boʻyicha harbiy xizmatga yaroqlilik toʻgʻrisida xulosa qabul qiladi:

32. Mazkur Nizomning 7-bandi “a” kichik bandida nazarda tutilgan fuqarolarda nogironlik mavjud boʻlganda yoki muddatli harbiy va muqobil xizmatni oʻtashga monelik qiladigan kasalliklar yoki jismoniy nuqsonlari topilib, tibbiy-ekspert tomonidan qayd etilganda, ular davolanishga muhtoj sifatida MIBB hisobiga qoʻyilmaydi. Mazkur fuqarolar, shuningdek, bolalikdan nogironligi boʻlgan va birinchi guruh nogironligi boʻlgan shaxslarga nisbatan harbiy xizmatga yaroqlilik toifasi haqida yakuniy xulosa qabul qilinadi.

33. Mazkur Nizomning 7-bandi “a” kichik bandida nazarda tutilgan fuqarolarga nisbatan, komissiyaning xulosasi bilan qoʻshimcha ravishda mudofaa ishlari boshqarmalari huzurida Chaqiriluvchilarni harbiy-texnik mutaxassisliklar boʻyicha tayyorlash markazlarda tahsil olishga yaroqliligi aniqlanishi mumkin.

Mazkur Nizomning 7-bandi “k” kichik bandida nazarda tutilgan fuqarolarni tibbiy koʻrikdan oʻtkazish MIBB huzuridagi tibbiy komissiyalar tomonidan amalga oshiriladi.

34. Mazkur Nizomning 7-bandi “a” — “b¹” kichik bandlarida nazarda tutilgan fuqarolar uzoq muddatli (bir oydan ortiq) tibbiy tekshiruvga (davolanishga) muhtoj boʻlsa, oʻn ikki oygacha muddatga davolanishga (tibbiy kuzatuvga) muhtojligi toʻgʻrisida xulosa chiqariladi.

35. Mazkur Nizomning 7-bandi “b” - “b¹” kichik bandlarida nazarda tutilgan, davolanishga va tibbiy nazoratga muhtoj fuqarolar tuman (shahar) MIBB tomonidan hisobga olinadi. Ular toʻgʻrisidagi maʼlumotlar bitta roʻyxat bilan tuman (shahar) tibbiyot birlashmasiga yuboriladi, roʻyxatda davolanishga muhtoj boʻlgan va chaqiruv vaqtiga qadar cheklangan yoki undan yuqori yaroqlilik toifasigacha davolasa boʻladigan shaxslar qayd etiladi.

37. Mazkur Nizomning 7-bandi “b” kichik bandida nazarda tutilgan harbiy xizmatga vaqtincha yaroqsiz deb topilgan fuqarolar tibbiy tekshiruvdan (davolanishdan) bosh tortgan yoki qochgan hollarda olti oydan soʻng qayta tibbiy koʻrikdan oʻtkazilishi lozim. Agar qayta tibbiy koʻrikdan oʻtish jarayonida fuqarolar sogʻligʻining salbiy tomonga oʻzgarishi yoki muddatli harbiy, muqobil yoki safarbarlik chaqiruvi rezervi xizmatini oʻtashga monelik qiladigan kasallik va shikastlanish (yaradorlik, jarohat) asoratlari aniqlanmasa, sogʻligʻining holatiga nisbatan qoʻyilgan talablar boʻyicha harbiy xizmatga yaroqli deb topiladi.

39. Mazkur Nizomning 7-bandi “b” kichik bandida nazarda tutilgan fuqarolar bevosita harbiy xizmat oʻtash joyiga joʻnatilishidan avval, salomatligiga koʻra chaqiruvga loyiq boʻlmaganligi sababli muddatli harbiy xizmatga notoʻgʻri chaqirilish holatlarining oldini olish maqsadida, MIB yigʻish punktida chuqurlashtirilgan tibbiy koʻrikdan oʻtkaziladi.

40. Mazkur Nizomning 7-bandi “b” kichik bandida nazarda tutilgan fuqarolarda (qoʻshinlarga joʻnatish vaqtida) belgilangan hujjatlarning barchasi mavjudligi uchun MIB boshliqlari, tibbiy hujjatlarning toʻliq va sifatli rasmiylashtirilganligi uchun Sogʻliqni saqlash vazirligi hududiy birlashmalarining (organlarining) rahbarlari hamda yigʻish punktlaridagi HTKlar raislari masʼuldirlar.

44. Mazkur Nizomning 7-bandi “v” kichik bandida nazarda tutilgan fuqarolarni tibbiy koʻrikdan oʻtkazishni tashkil etish hududiy tibbiy komissiya zimmasiga yuklanadi.

Mazkur Nizomning 7-bandi “v” kichik bandida nazarda tutilgan fuqarolar majburiy diagnostik tekshiruvlardan oʻtkaziladi.

45. Mazkur Nizomning 7-bandi “v” kichik bandida nazarda tutilgan fuqarolar tibbiy koʻrikdan oʻtkazilganidan soʻng hududiy tibbiy komissiyalar ularga nisbatan mazkur Nizomning 30-bandida keltirilganidek harbiy xizmatga yaroqlilik toʻgʻrisidagi xulosalarni qabul qiladi.

Tibbiy tekshiruv (davolanish) yakuniga yetgach, mazkur Nizomning 7-bandi “v” kichik bandida nazarda tutilgan fuqarolar qayta tibbiy koʻrikdan oʻtkaziladi va safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatga qabul qilinishlari mumkin (chaqiruv davrida).

49. Sogʻliqni saqlash vazirligi hududiy organlari bilan harbiy qism tibbiyot xizmati oʻrtasida uzviy bogʻliqlikni taʼminlash maqsadida MIBB tomonidan harbiy yigʻinga yuborilayotgan, mazkur Nizomning 7-bandi “g” kichik bandida nazarda tutilgan fuqarolarning ambulator bemor tibbiy varaqalari bilan birgalikda ilova qilib tikiladigan varaqalar ham yuboriladi.

Mazkur Nizomning 7-bandi “g” kichik bandida nazarda tutilgan fuqarolar harbiy yigʻin joylariga yetib kelgach, birinchi sutka davomida harbiy qism tibbiy xizmati tomonidan Mudofaa vazirligiga qarashli gospitallar (poliklinikalar) shifikor-mutaxassislari bilan hamkorlikda ularning laborator-instrumental tekshiruv xulosalari oʻrganib chiqiladi va tana koʻrigi oʻtkaziladi.

Laborator-instrumental tekshiruvlar xulosalarini oʻrganish va tana koʻrigi vaqtida mazkur Nizomning 7-bandi “g” kichik bandida nazarda tutilgan fuqarolarda statsionar sharoitda davolanishni talab etadigan va harbiy yigʻin oʻtashga monelik qiladigan oʻtkir kasalliklar, jarohatlar aniqlansa, ular sogʻlomlashtirish uchun chaqiruv joyidagi MIBga qaytariladi hamda harbiy yigʻinlarga keyingi oylarda yuborilishi lozim. Ushbu fuqarolarda E va F yaroqlilik toifalari boʻyicha xulosa berishni nazarda tutuvchi kasalliklar yoki shikastlanish (yaradorlik, jarohat) asoratlari aniqlansa, ular yigʻinga jalb qilingan joydagi Mudofaa vazirligi HTKga tibbiy koʻrikdan oʻtish uchun yuboriladi.

50. Bir oylik harbiy yigʻinlarni oʻtash davrida mazkur Nizomning 7-bandi “g” kichik bandida nazarda tutilgan fuqaroda statsionar ravishda davolanishni talab etadigan va harbiy yigʻin oʻtash uchun monelik qiladigan kasallik, jarohat aniqlangan hollarda, u tibbiy tekshiruv (davolash) uchun harbiy-tibbiy muassasaga yuboriladi. Statsionar davolanish muddati 10 sutkadan oshib ketsa yoki harbiy yigʻinni oʻtashga monelik qiladigan kasalliklar aniqlangan hollarda, fuqaro sogʻlomlashtirish va tibbiy koʻrikdan oʻtish uchun yigʻinga jalb qilingan joydagi Mudofaa vazirligi HTKga yuboriladi.

Zarurat tugʻilganda, mazkur Nizomning 7-bandi “g” kichik bandida nazarda tutilgan, bir oylik harbiy yigʻinni oʻtayotgan fuqaro safarbarlik chaqiruvi rezervi batalyoni komandirining qaroriga asosan hamda huquqni muhofaza qiluvchi organlar yoki harbiy-tibbiy muassasa boshliqlari tomonidan tibbiy koʻrikdan oʻtkazish uchun HTKga yuboriladi.

51. Bir oylik harbiy yigʻinga chaqirilgan va harbiy yigʻinni oʻtash davrida shikastlanish (yaradorlik, jarohat) olgan, mazkur Nizomning 7-bandi “g” kichik bandida nazarda tutilgan fuqarolar, ularning harbiy xizmatga yaroqlilik toifasi oʻzgarishi yoki oʻzgarmasligidan qatʼi nazar, tibbiy koʻrikdan oʻtkaziladi, bir oylik harbiy yigʻinni oʻtash davrida kasallanganlar esa kasallik ularni harbiy xizmatga yaroqsizlikka olib keladigan holatlarda tibbiy koʻrikdan oʻtkaziladi.

52. Mazkur Nizomning 7-bandi “g” kichik bandida nazarda tutilgan, HTK tomonidan tibbiy tekshiruv va tibbiy koʻrikdan oʻtkazish natijalari boʻyicha salomatligiga koʻra E va F yaroqlilik toifalari tayinlangan fuqarolarga ekspert hujjatlari rasmiylashtiriladi hamda boshqa tibbiy hujjatlar bilan bir qatorda koʻrib chiqish va tasdiqlash uchun MHTKga yuboriladi.

65. Muddatli harbiy xizmatchilar kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga kirish vaqtida birlashmalar komissiyalari tomonidan harbiy-kasbiy saralashdan oʻtkazilgach, HTK tomonidan mazkur Nizomning 104-bandi toʻrtinchi va beshinchi xatboshida qayd etilgan tibbiy hujjatlarni taqdim etmagan holda tibbiy koʻrikdan oʻtkaziladi.

Harbiy xizmatchilarni harbiy xizmatdan boʻshatish vaqtida kasalligi tufayli xizmat majburiyatlarini bajarishdan ozod qilish yoki taʼtilga muhtojlik toʻgʻrisidagi xulosalar chiqarilmaydi (mazkur Nizomning 72-bandida koʻzda tutilgan holatlar bundan mustasno).

69. Mazkur Nizomning 67-bandi ikkinchi xatboshisida nazarda tutilmagan holatlarda, HTK harbiy xizmatchining 7 sutkadan 15 sutkagacha boʻlgan muddatga xizmat majburiyatlarini bajarishdan ozod qilishga muhtojligi toʻgʻrisida xulosa chiqaradi.

Salomatligiga koʻra harbiy xizmatga notoʻgʻri chaqirilgan muddatli harbiy xizmatchini Qurolli Kuchlardan boʻshatishning har bir holati boʻyicha Sogʻliqni saqlash vazirligi hududiy organlari tomonidan MIB bilan hamkorlikda batafsil xizmat tekshiruvi oʻtkazilib, mazkur Nizomning 7-bandi “b” kichik bandida nazarda tutilgan fuqarolarni tibbiy tekshiruv va tibbiy koʻrikdan oʻtkazish ishlarining sifatini yaxshilash boʻyicha chora-tadbirlar amalga oshiriladi. Xizmat tekshiruvi natijalariga koʻra xatoliklarga yoʻl qoʻygan mutaxassis-shifokorlar va Sogʻliqni saqlash vazirligi hududiy organlari rahbarlariga nisbatan qonun hujjatlarida belgilangan tartibda choralar koʻriladi.

82. Mazkur Nizomning 7-bandi “t” kichik bandida nazarda tutilgan fuqarolarni tibbiy koʻrikdan oʻtkazish paytida ularda kasallik, shikastlanish (yaradorlik, jarohat) oqibatlari mavjud boʻlganida tibbiy komissiya yoki HTK mamlakatning tibbiy koʻrikdan oʻtkazilayotgan shaxs yuborilayotgan geografik iqlim sharoitlarida patologik jarayonning rivojlanishini oldindan inobatga olgan holda xulosa chiqaradi.

86. Mazkur Nizomning 7-bandi “s” kichik bandida nazarda tutilgan fuqarolarni tibbiy koʻrikdan oʻtkazish harbiy qism tibbiyot xizmati boshligʻi hamda qoʻmondonlik vakili ishtirok etishi sharti bilan tegishli vazirlik va idoralar tasarrufidagi HTK tomonidan amalga oshiriladi.

88. Mazkur Nizomning 7-bandi “s” kichik bandida nazarda tutilgan fuqarolarni dastlabki tibbiy koʻrikdan oʻtkazmasdan ishga tayinlash taqiqlanadi.

89. Harbiy qism qoʻmondonligi mazkur Nizomning 7-bandi “s” kichik bandida nazarda tutilgan, tibbiy koʻrikdan oʻtkazish lozim boʻlgan fuqarolar roʻyxatini tibbiy koʻrikdan oʻtkazish maqsadi, ish stajining davomiyligi, dozimetrik nazoratning shaxsiy vositalaridan olingan maʼlumotlarni koʻrsatgan holda HTKga avvaldan taqdim etadi. Tibbiy koʻrikdan oldin qoʻmondonlik vakili HTK aʼzolarini tibbiy koʻrikdan oʻtayotgan shaxslarning ish sharoitlari bilan tanishtiradi, harbiy qism tibbiyot xizmati boshligʻi esa HTK aʼzolariga ularning komissiyalararo davrdagi salomatligiga oid tibbiy kuzatuv natijalari haqida axborot beradi.

Mazkur Nizomning 7-bandi “s” kichik bandida nazarda tutilgan fuqarolarni tibbiy koʻrikdan oʻtkazish tibbiy koʻrsatmalarga qarab, lekin bir yilda kamida bir marta amalga oshiriladi.

Mazkur Nizomning 7-bandi “s” kichik bandida nazarda tutilgan fuqarolar tibbiy koʻriklar oraligʻida qonun hujjatlarida belgilangan hollarda tibbiy koʻrikka chaqiriladi.

90. Mazkur Nizomning 7-bandi “s” kichik bandida nazarda tutilgan fuqarolarning tibbiy koʻrikdan oʻtkazishga oʻz vaqtida yuborilishiga harbiy qism komandiri (muassasa boshligʻi) va tibbiyot xizmati boshligʻi javobgardir.

91. Mazkur Nizomning 7-bandi “s” kichik bandida nazarda tutilgan fuqarolar turli sabablarga koʻra (taʼtil, xizmat safari, kasallik va boshqa sabablar) oʻz vaqtida tibbiy koʻrikdan oʻtmagan taqdirda, harbiy mehnatning sogʻliq uchun xavfli va oʻta ogʻir sharoitlari bilan bogʻliq mutaxassisligi boʻyicha ishga qoʻyilmaydi.

92. Mazkur Nizomning 7-bandi “s” kichik bandida nazarda tutilgan fuqarolarga nisbatan tibbiy komissiyalar va HTK quyidagi xulosalarni chiqaradi:

93. Mazkur Nizomning 7-bandi “s” kichik bandida nazarda tutilgan fuqarolar sogʻligidan shikoyat qilgan, sogʻligʻi holati sababli ishdan vaqtincha chetlatilgan va kasallik tufayli taʼtildan qaytib kelgan, boshdan kechirgan kasallik yoki olgan shikastlanishlariga (yaradorlik, jarohatlariga) koʻra harbiy mehnatning sogʻliq uchun xavfli va oʻta ogʻir sharoiti bilan bogʻliq mutaxassisligi boʻyicha ishlashga yaroqsiz deb topilishi mumkin boʻlganligida, ushbu shaxslar navbatdan tashqari tibbiy koʻrikdan oʻtkazilishi lozim.

95. Mazkur Nizomning 7-bandi “s” kichik bandida nazarda tutilgan fuqarolar harbiy mehnatning zararli va salbiy omillari bilan zararlanganligi gumon qilinib, statsionar tibbiy tekshiruvdan va tibbiy koʻrikdan oʻtkazish uchun harbiy-tibbiy muassasalarga yoʻllanayotganda mehnat sharoiti va mutaxassis ish joyining sanitar-gigiyenik tavsifnomasi toʻgʻrisidagi maʼlumot aks etgan hujjat taqdim etiladi.

Mazkur Nizomning 7-bandi “s” kichik bandida nazarda tutilgan fuqarolar statsionar tibbiy tekshiruvdan oʻtkazilgandan soʻng kasbiy kasalligi tufayli harbiy mehnatning sogʻliq uchun xavfli va oʻta ogʻir sharoiti bilan bogʻliq mutaxassisligi boʻyicha ishlashga yaroqsiz deb topilishi (vaqtincha yoki doimiy) taxmin qilingan holatlarda, MHTK raisining koʻrsatmasiga binoan HTK ishida qatnashish uchun tegishli vazirlik va idoralarning sanitariya-epidemiologiya xizmati tibbiy mutaxassislari jalb etiladi.

96. Harbiy mehnatning sogʻliq uchun xavfli va oʻta ogʻir sharoiti bilan bogʻliq boʻlgan mutaxassisligi boʻyicha ishlashga tayinlanayotgan va ishlayotgan, mazkur Nizomning 7-bandi “s” kichik bandida nazarda tutilgan fuqarolar tibbiy koʻrikdan oʻtkazish vaqtida ularning oʻz shikoyatlari va bu shikoyatlarning tavsifi, texnika xavfsizligi va sanitariya qoidalarining buzilish holatlari, boshidan oʻtkazgan zaharlanish holatlari yoki yuqumli kasalliklar, dozimetriya nazoratining shaxsiy vositalaridan olingan maʼlumotlari, kasbiy anamnez maʼlumotlari, tibbiy tekshirish va davolash natijalari, harbiy mehnatning zararli hamda salbiy omillari bilan oʻtkir va surunkali shikastlanish holatlarida esa komissiyalararo davrda tibbiy koʻrikdan oʻtayotgan shaxslar salomatligining tibbiy kuzatuvi natijalari, tibbiy koʻrikdan oʻtayotgan shaxsning harbiy mutaxassislik boʻyicha xizmatga yaroqliligi toʻgʻrisida harbiy qism tibbiyot xizmati boshligʻining fikri inobatga olinadi.

100. Harbiy mehnatning sogʻliq uchun xavfli va oʻta ogʻir sharoiti bilan bogʻliq mutaxassisligi boʻyicha ishga tayinlanayotgan (qabul qilinayotgan) hamda ishlayotgan, mazkur Nizomning 7-bandi “s” kichik bandida nazarda tutilgan fuqarolarda oʻtkaziladigan tibbiy tekshiruvlar hajmi, shuningdek, harbiy mehnatning koʻrsatib oʻtilgan zararli va salbiy omillarining taʼsiri ostida ishlayotganlar oʻrtasida oʻtkaziladigan davolash-profilaktika tadbirlari tegishli vazirlik va idoralar tomonidan belgilanadi.

105. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga chaqirilayotgan harbiy xizmatga majburlarga nisbatdan HTK tomonidan chiqariladigan xulosalar mazkur Nizomning 7-bandi “b” kichik bandida nazarda tutilgan fuqarolarga chiqariladigan xulosalar bilan bir xil boʻladi.

113. Mazkur Nizomning 7-bandi “g”, “j”, “n”, “s”, “t” kichik bandlarida nazarda tutilgan fuqarolarni tibbiy koʻrikdan oʻtkazishning barcha holatlarida HTK tomonidan ularning orttirgan kasalliklari va olgan shikastlanishlarining (yaradorliklari, jarohatlari) sababiy bogʻliqligi aniqlanadi, kasallik orttirgan va shikastlanish (yaradorlik, jarohat) olgan ushbu shaxslar tergov ostida boʻlgan yoki ularga nisbatan qoʻzgʻatilgan jinoiy ish sudga oshirilgan holatlar bundan mustasno.

114. Mazkur Nizomning 7-bandi “o”, “p” kichik bandlarida nazarda tutilgan fuqarolarning orttirgan kasallik va olgan shikastlanishlari (yaradorliklari, jarohatlari) ning sababiy bogʻliqligi MHTK tomonidan ular roʻyxatda turgan MIBB boshliqlarining yoʻllanmasiga asosan quyidagi holatlarda koʻrib chiqiladi:

119. Kasalliklar bilan bir qatorda shikastlanishning (yaradorlik, jarohatning) asoratlari ham mavjud boʻlgan harbiy xizmatchilar, harbiy yigʻinlarni oʻtayotgan fuqarolarni tibbiy koʻrikdan oʻtkazish chogʻida ularning sababiy bogʻliqligi toʻgʻrisidagi HTK xulosasi alohida tarzda mazkur Nizomning 115, 116-bandlarida nazarda tutilgan shakllarda qabul qilinadi.

121. Tergov ostida boʻlgan yoki qoʻzgʻatilgan jinoiy ish sudga oshirilgan harbiy xizmatchilar, harbiy yigʻinlarni oʻtayotgan fuqarolarni tibbiy koʻrikdan oʻtkazishda, kasallikning sababiy bogʻliqligi toʻgʻrisida quyidagi mazmundagi xulosa chiqariladi: “ishi tergovda”, qavs ichida esa quyida keltirilgan taʼriflardan biri koʻrsatiladi: “kasallik Qurolli Kuchlardagi xizmat bilan bogʻliq emas”; “kasallik harbiy xizmatni oʻtash davrida orttirilgan” yoki “kasallik harbiy qismni oʻzboshimchalik bilan tashlab ketgan davrda orttirilgan”. Shikastlanishlarning (yaradorliklar, jarohatlarning) sababiy bogʻliqligi ham shunday shaklda koʻrsatiladi. Agar tergov toʻxtatilgan boʻlsa, bu masala mazkur Nizomning 115, 116-bandlarida nazarda tutilgan tartibda hal qilinadi.