Serviërs

Serviërs Срби Srbi
Serviërs in traditionele kledij
Totale bevolking	ca. 10 miljoen
Verspreiding	Servië: 5.360.239 (2022)  Bosnië en Herzegovina 1.086.733 (2013)  Kroatië 123.892 (2021)  Montenegro 205.370 (2023)  Kosovo 53.021 (2024)  Slovenië 38.964 (2002)  Noord-Macedonië 23.847 (2021  Nederland 20.759 (2024)  Roemenië 12.026 (2022)  Duitsland: 313.198 (2015)  Oostenrijk: 300.000 (2010)  Verenigde Staten: 199.080 (2012)  Australië: 69.544 (2011)
Taal	Servisch
Geloof	hoofdzakelijk Servisch-Orthodoxe Kerk
Verwante groepen	andere Zuid-Slaven, Montenegrijnen
Verspreiding van Serviërs in voormalig Joegoslavië (1995)
Portaal    Landen & Volken

De Serviërs of Serven (Servisch: Срби/Srbi) zijn een Zuid-Slavisch volk. Zij zijn woonachtig in Servië maar ook in delen van omliggende landen zoals in Kroatië, in de Servische Republiek in Bosnië en Herzegovina en in de noordelijke streek Mitrovica in Kosovo. Ook in de aangrenzende landen Montenegro, Noord-Macedonië en Roemenië wonen Servische gemeenschappen.

Geschiedenis

De van oorsprong Slavische Serviërs kwamen in de vroege middeleeuwen tijdens de grote volksverhuizing vanuit Wit-Servië, een streek ergens in het huidige Centraal-Europa, naar de Balkan waar ze van de Byzantijnse keizer een stuk land kregen, zij vermengden zich hier later met inheemse volkeren. In de 9e eeuw ontstond tussen de rivier Sava en de Dinarische Alpen het eerste Servische vorstendom, later werd hoofdzakelijk in en rond de regio Raška geregeerd en volgde er een Servisch koninkrijk. In de 14e eeuw werd Servië verheven tot keizerrijk, later viel het rijk uiteen waarna het Ottomaanse Rijk van 1459 tot 1815 over Servië heerste. In 1878 werd de onafhankelijkheid van Servië door de internationale gemeenschap erkend.

In 1219 werd de Servisch-Orthodoxe Kerk gesticht, deze stroming van de Oosters-Orthodoxe Kerk wordt beschouwt als belangrijkste onderdeel van de Servische etniciteit.

Hedendaagse verspreiding

In Servië vormen etnische Serviërs met 80,6% van de bevolking de meerderheid. De autonome provincie Vojvodina kent veel minderheden, maar de Serviërs vormen er meer dan 65% van de bevolking. In Kosovo woont een Servische minderheid in het noorden in en rondom de stad Mitrovicë. Deze Serviërs erkennen, net als de regering van Servië, de Kosovaarse onafhankelijkheid en de Kosovaarse regering in Pristina niet.

In Bosnië en Herzegovina, met name in de Servische Republiek, leven 1.086.733 (2013) etnische Serviërs.

In Kroatië wordt in de Krajina rondom de steden Knin en Vukovar nog een klein beetje Servisch gesproken. Serviërs hebben zich in de 17e eeuw in dit gebied gevestigd. In 1995 werden 250.000 Serviërs verjaagd door het Kroatische leger. Slechts een kleine minderheid is teruggekeerd. In 2021 telde Kroatië 123.892 etnische Serviërs.

Of de Montenegrijnen uit Montenegro een aparte etnische groep vormen of een regionale Servische groep is onderwerp van discussie. Wie zich in Montenegro identificeert met de term Montenegrijn of de term Serviër heeft hoofdzakelijk een politieke achtergrond. Hetzelfde geldt voor de Montenegrijnse taal.

In de jaren 90 van de 20e eeuw probeerden nationalistische Servische politici alle Servische gebieden binnen Joegoslavië in één staat onder te brengen, hetgeen tot een burgeroorlog leidde tussen verschillende bevolkingsgroepen.

Buiten de Balkan zijn er aanzienlijke Servische minderheden in onder meer de Verenigde Staten, Zuid-Amerika en Australië. In Europa kent Duitsland de grootste Servische minderheid. Verder wonen er veel Serviërs in bijvoorbeeld Zwitserland, Oostenrijk en Frankrijk. De Servische diaspora wordt hoofdzakelijk door eigen clubs, muziek en de Servisch-Orthodoxe Kerk bij elkaar gebracht.

Taal en religie

Taal

De Serviërs spreken Servisch, een standaardvorm van het Servo-Kroatisch behorend tot de zuidelijke groep van de Slavische talen. De Servische standaardtaal is gebaseerd op een Neoštokavisch-dialect.

Religie

De overgrote meerderheid van de Serviërs is christelijk en dan met name lid van de Servisch-Orthodoxe Kerk. In Roemenië, Kroatië en Slovenië zijn ook andere christelijke denominaties vertegenwoordigd. Er is ook een kleine groep Serviërs zonder religie.

Religie van de Serviërs per land

Religie	Orthodoxe Kerk	Katholieke Kerk	Protestantisme (e.d.)	Islam	Atheïsme/ Agnosticisme	Anders/ Onbekend
Servië	96,77%	0,17%	0,11%	0,04%	0,92%	1,99%
Montenegro	98,26%	0,06%	0,01%	0,04%	0,36%	1,27%
Kroatië	85,48%	1,28%	0,54%	0,01%	10,44%	2,25%
Slovenië	83,83%	0,98%	0,31%	0,14%	7,58%	7,16%
Roemenië	94,71%	1,21%	3,26%	0,13%	0,19%	0,5%

Afbeeldingen

• Verspreiding van de Serviërs over de Balkan
• 
  De verdeling van Serviërs in Servië (blauw, 2011)
• 
  De verspreiding van de Serviërs in Bosnië en Herzegovina (2013)
• 
  De verspreiding van de Serviërs in Montenegro (animatie, 1961-2003)
• 
  De verspreiding van de Serviërs in Kroatië (2011)
• 
  De verspreiding van de Serviërs in Roemenië (2002)
• 
  Serviërs in traditionele kleding
• 
  Folklore in Vojvodina
• 
  Folklore in Nova Pazova

Zie ook

• Lijst van bekende Serviërs

· ·

Europese etniciteiten en nationaliteiten

· ·

Nationaliteiten

Bronnen, noten en/of referenties