Acuèlh

Wikipèdia
L'enciclopèdia liura que cadun pòt melhorar

90 653 articles en occitan
131 participants actius

Participatz

Article a l’azard

Lutz sus...

L'Empèri Roman (Imperium romanum en latin) foguèt un periòde de la civilizacion romana entre 27 avC e la fin dau sègle V. Creat après la crisi deis institucions de la Republica, l'Empèri capitèt de conquistar totei lei territòris de Mediterranèa per venir una dei poissanças pus importantas de l'Istòria. Pasmens, après son apogèu au sègle I, l'Empèri conoguèt una tièra de crisis e de guèrras civilas entraïnadas per de dificultats de successions au tròne imperiau. D'efèct, l'Emperaire, qu'es lo cap unic de l'Empèri ai nivèus militar, civil e religiós, deguèt sovent luchar còntra l'influéncia creissenta de l'armada que venguèt pauc a pauc la fònt de legitimat dau poder. A partir dau sègle III, lei dificultats de l'Empèri entraïnèron sa division entre uneis emperaires e adjonchs per melhorar sa defensa. Aquela division venguèt permanenta après 395 entre Occident e Orient. L'Empèri Roman d'Occident dispareguèt en 476 après leis invasions barbaras enterin que l'Empèri Roman d'Orient capitèt de resistir per venir l'Empèri Bizantin.

Mai d'articles

O sabiatz?

• Un aristocrata d'Auvèrnhe, Gilbèrt dau Motier de La Faieta (imatge), foguèt un general dins las doas revolucions americana e francesa.
• Lo lògo de l’OGC Niça pòrta en occitan Despì 1904 solament despuèi 2013.
• L’Encyclopaedia occitanica es pas una enciclopèdia.
• Lo grop de death metal Gojira que s’aperava Godzilla a sa creacion a Ondres, en Gasconha.
• Argentina a quatre noms egalament oficials: Nacion argentina, Províncias unidas del Riu de la Plata, Republica argentina e Confederacion argentina.
• D'un biais indirèct, la vila de Marselha auriá donat son nom a l’ouzo.
• L’estau de la comuna d’Embèrt z-es redond.

Nòvas

• 10 e 13 de març de 2026: l’esquiaire occitan Arthur Bauchet se ganha doas medalhas d’aur als Jòcs paralimpics d'ivèrn de Milan e Cortina.
• 23 de febrièr: morís a Manòsca l'escrivan e istorian occitan Glaudi Barsotti.
• 18 de febrièr: José María Balcázar es elegit president interomari de Peró. (imatge)
• 7 de heurèr de 2026: a la fin deu mandat deu Conselh presidenciau de transicion a Haití, Alix Didier Fils-Aimé ven president interimari.
• 25 de genièr: morís a Sant Africa l'escrivana e cantaira occitana Maria Roanet.
• 3 de genièr: los Estats Units d'America atacan Veneçuèla e capturan lo president Maduro.
• 2 de genièr : Ciutat de La Patz ven la capitala de la Guinèa Eqüatoriala.
• 1 de genièr : Guy Parmelin ven tornar president de Soïssa; Bulgaria rejonh la zona de l’èuro.
• 27 de decembre de 2025: morís l’entrainaire occitan Joan Loís Gasset.
• 24 de decembre: Nasry Asfura se ganha las eleccions presidencialas d'Onduras.
• 23 de decembre: lo govèrn Trump sanciona d'europèus opausats a la desinformacion coma Clare Melford e Anna-Lena von Hodenberg.
• 14 de decembre: José Antonio Kast se ganha las eleccions presidencialas de Chile.
• 13 de decembre: beatificacion de 50 crestians antinazis a París. Demèst eles Raimond Caire e d'autres occitans.
• 30 de novembre: Jeffrey Bostic ven president de Barbada.
• 27 de novembre: Juan Francisco Pérez Llorca es elegit president de la Generalitat de Valéncia.
• 27 de novembre: en seguida d'un còp d'estat, lo general Horta Nta Na Man ven president de transicion de la Guinèa de Bissau.
• 26 de novembre: Andrej Babiš es nommat primièr ministre de Chequia.
• 18 de novembre: John Main es elegit primièr de Nunavut.
• 15 de novembre: Khaled al-Anany ven president de l'UNESCO.
• 13 de novembre: Francis Itimai ven governaire de Iap.
• 11 de novembre: Catherine Connolly ven presidenta d'Irlanda.
• 5 de novembre: Shawn Christian es elegit primièr cònsol de las Illas Pitcairn.
• 4 de novembre: Zohran Mamdani es elegit primièr cònsol de New York.
• 24 d'octobre: morís l’esquiaire occitan Julian Besson.
• 24 d'octobre: Tufan Erhürman ven president de Chipre del Nòrd.
• 23 d'octobre: morís lo cantaire de reggae panamenc Japanese.
• 18 d'octobre: morís lo cantaire arlatenc Jan Mari Carlòtti.
• 14 d'octobre: lo president Andry Rajoelina fugís de Madagascar.
• 11 d'octobre: Patrick Herminie se ganha l'eleccion presidenciala de Seichèlas.

Modificar

Imatge del mes

Airiu

Airiu, en Ardecha.

Archius • Imatges de qualitat

Wikipèdia fa part de la Fondacion Wikimedia qu'albèrga sus sos servidors dels projèctes liures, multilingües e gratuits.

	Meta-Wiki Coordinacion de totes los projèctes*			Wikiccionari Diccionari universal		http://incubator.wikimedia.org/wiki/Wn/oc/Acu%C3%A8lh    ]	Wikinews Actualitats liuras*
	Wikilibres Ensemble de tèxtes pedagogics			Wikiquote Recuèlh de citacions*			Wikisource Bibliotèca universala
	Wikiversitat Comunautat pedagogica dobèrta*			Wikispecies Inventari del vivent*			Wikimedia Commons Banca de donadas multimèdia*

*Projècte sens version en occitan o parcialament traduit