Academia.eduAcademia.edu

Stellarium - egy csillagászati kódex Mátyás könyvtárában ["Stellarium - an Astronomical Codex in the Library of King Matthias"]

Endre Zsoldos
Endre Zsoldos
visibility

384

views

1 of 24

References (49)

  • táblázat. A bolygók radixai Radix incarnationis Cod. Lat. 62 (1s=60º) Stellarium (1s=30º) Firmamentum 5s 59;12,34 11s 29;
  • A Nap közepes mozgása 4s 38;21,0,30,28,54 9s 8;17 A Hold közepes mozgása 2s 2;46,50,15,40,40 4s 1;52 A Hold argumentuma 3s 19;0,14,31,17 6s 18;5 Szaturnusz 1s 14;5,20,12 2s 14;5 Jupiter 3s 0;37,20,44
  • Johannes de Saxonia 1483, m5v.
  • V.ö. Leovitius 1564, E2v: "Secunda Coniunctio magna superiorum planetarum sub, Friderico Tertio Imperatore, contigit anno Domini 1464. mense Aprili, quo Saturnus et Iuppiter grad: 6. Piscium occuparunt."
  • Chabás -Goldstein 2012, 15.
  • 57 Bartoniek 1940, 52-53.
  • The codex (an unedited manuscriptum unicum), produced in Buda, is a user's manual of an instrument called the stellarium, a kind of equatorium, used for determining the position of the planets. Tolhopff gave several tables of mean motions for use with the stellarium. As comparison with Cod. Lat. 62. of the National Széchényi Library clearly proves, these tables follow the Parisian Alfonsine tables. The codex, however, is not suitable for determining planetary positions without the instrument.
  • Ábel Jenő 1903, Analecta Nova ad Historiam Renascentium in Hungaria Litterarum Spectantia, Budapest, Hornyánszky.
  • Alexander, Jonathan J. G. 2011, "Francesco da Castello in Lombardy and Hungary." In Péter Farbaky, Louis A. Waldman (ed.), Italy and Hungary: Humanism and Art in the Early Renaissance, Villa I Tatti , Harvard University Press, 267-291.
  • Apian, Peter 1540, Astronomicum Caesareum, Ingolstadt.
  • Arnold, Klaus, 1989, Vates Hercules. "Beiträge zur Biographie des Humanisten Janus Tolophus." In Stephan Füssel u. a. (hrsg.), Poesis et pictura. Studien zum Verhältnis von Bild und Text in Handschriften und frühen Drucken. Festschrift für Dieter Wuttke zum 60. Geburtstag, Baden-Baden, 131-155.
  • Bartoniek, Emma 1940, Codices manu scripti latini, Vol. I.Codices latini medii aevi, Bu- dapest, OSZK.
  • Benjamin, Francis S., Jr. and Toomer, G. J. 1971, Campanus of Novara and Medieval Planetary Theory, Madison-Milwaukee-London, University of Wisconsin Press.
  • Bollók János 2003, Asztrális misztika és asztrológia Janus Pannonius költészetében. Buda- pest, Argumentum.
  • Chabás, José 2012, "Characteristics and Typologies of Medieval Astronomical Tables." Journal for the History of Astronomy 43, 269-286.
  • Chabás, José and Goldstein, Bernard R. 2003, The Alfonsine Tables of Toledo, Dordrecht, Kluwer.
  • Chabás, José and Goldstein, Bernard R. 2012, A Survey of European Astronomical Tables in the Late Middle Ages, Leiden-Boston, Brill.
  • Cherrier Miklós J. 1856, A magyar egyház története, Pest, Heckenast.
  • Csapodi, Csaba 1973, The Corvinian Library. History and Stock, Budapest, Akadémiai Kiadó. Csapodiné Gárdonyi Klára 1984, "Tolhopff János, Mátyás király csillagásza." Ma- gyar Könyvszemle100, 333-340.
  • Ekler Péter 2008, "Georg Peuerbach: Quadratum Geometricum." In Földesi Fe- renc (szerk.), Csillag a holló árnyékában. Vitéz János és a humanizmus kezdetei Ma- gyarországon, Budapest, OSZK, 226-227.
  • Farkas Gábor Farkas 2011, Régi könyvek, új csillagok, Budapest, Balassi.
  • Földesi Ferenc 2008, "Tudósok és könyvek társasága. Vitéz János könyvtára." In Földesi Ferenc (szerk.), Csillag a holló árnyékában. Vitéz János és a humanizmus kez- detei Magyarországon, Budapest, OSZK, 88-100.
  • Grant, Edward 1994, Planets, Stars, & Orbs. The Medieval Cosmos, 1200-1687, Camb- ridge, Cambridge University Press.
  • Grant, Edward 1996, The Foundations of Modern Science in the Middle Ages, Cambrid- ge, Cambridge University Press.
  • Haskins, Charles H. and Lockwood, Dean Putnam 1910, "The Sicilian Translators of the Twelfth Century and the First Latin Version of Ptolemy's Almagest." Harvard Studies in Classical Philology21, 75-102.
  • Hoffmann Edith 1929, Régi magyar bibliofilek, Budapest, Magyar Bibliophil Társaság. Huszár Lajos, "Mátyás pénzei." In Lukinich Imre (szerk.), Mátyás király emlékkönyv születésének ötszázadik évfordulójára, Budapest, Franklin, 549-574.
  • Johannes de Saxonia 1483, Alfontij regis castelle illustrissimi celestiu(m) motuu(m) tabule, [Venezia], Erhardus Ratdolt.
  • John of Saxony 1974, "Extracts from the Alfonsine Tables and Rules for Their Use." In Edward Grant (ed.), A Source Book of Medieval Science, transl. by Victor E. Thoren and Edward Grant, Cambridge, MA, Harvard University Press, 465- 472. Karácsonyi Béla és Szegfű László 1999, Deliberatio Gerardi Moresanae Aecclesiae Episcopi Svpra Hymnum Trium Pverorum, Szeged, Scriptum.
  • Küküllei János 2000, Lajos király krónikája, ford. utószó és jegyz. Kristó Gyula, Bu- dapest, Osiris.
  • Leovitius, Cyprianus 1564, De Conivnctionibvs Magnis Insignioribvs Svperiorvm planetarum, solis defectionibus, & cometis, in quarta Monarchia, cum eorundem effectuum historica expositione, Lavingae ad Danvbivm, excvdebat Emanvel Salczer. Madas Edit és Monok István 1998, A könyvkultúra Magyarországon a kezdetektől 1730- ig, Budapest, Balassi.
  • Mikó, Árpád 1990, "Divinus Hercules and Attila Secundus. King Matthias as pat- ron of art." New Hungarian Quarterly 30, 90-96.
  • Mikó Árpád 1991, "Divinus Hercules és Attila secundus. Mátyás király műpártolásá- nak humanista aspektusai." Ars Hungarica 19, 145-156.
  • Mikó Ápád 2002, "Fons vitae: Néhány miniatúra Kálmáncsehi Domonkos breviá- riumában." In Szentmártoni Szabó Géza (szerk.), Ámor, álom, mámor: A szerelem a régi magyar irodalomban és a szerelem ezredéves hazai kultúrtörténete, Budapest, Universitas Kiadó, 359-368.
  • Mikó Árpád 2010, "Kálmáncsehi Domonkos műpártolása." In Kerny Terézia és Smohay András (szerk.), Mátyás király és a fehérvári reneszánsz, Székesfehérvár, Székesfehérvári Egyházmegyei Múzeum, 79-90.
  • Nagy Zoltán 1986, "Vitéz János 'szép palotája' írott források tükrében." Komárom Megyei Múzeumok Közleményei II, Tata, 93-117.
  • Pedersen, Olaf 2010, A Survey of the Almagest, with Annotation and New Commentary by Alexander Jones, New York-Dordrecht-Heidelberg-London, Springer.
  • Petrovich Ede és Timkovics Iván 1993, Sermones Compilati in studio generali Quinqueecclesiensi in regno Ungariae, Budapest, Akadémiai-Argumentum.
  • Pflugk, Julius 1688, Epistola ad Perillvstrem atque Generosissimvm Vitvm Lvdovicvm a Seckendorff Virvm de Vtraqve Repvblica Meritissimvm, Praeter fata Bibliothecae Budensis, librorum quoque in ultima expugnatione repertorum catalogum exhibens, Jen[ae], Sumptu Jo. Bielckii, Bibliop.
  • Pócs, Dániel, 2013, "Il Mito di Ercole: Arte Fiorentina al servizio della rappresentatione del potere di Mattia Corvino." In Péter Farbaky, Dániel Pócs, Magnolia Scudieri, Lia Brunori, Enikő Spekner, András Végh (a cura di), Mattia Corvina e Firenze. Arte e Umanesimo alla Corte del Re di Ungheria, Firenze, Giunti, 222-229.
  • Rees, Valery 2005, "Transformation and Self-Fashioning: Matthias Corvinus and the Myth of Hercules." Annual of Medieval Studiesat CEU11, 167-186.
  • Rumy, Carl Georg 1804, "Auszüge aus den Handschriften der Corvinischen Ofner Bibliothek." Zeitschrift von und für Ungarn5, 207-216.
  • Schöner, Christoph, 1994, Mathematik und Astronomie an der Universität Ingolstadt im 15. und-16. Jahrhundert, Berlin, Duncker & Humblot, 162-182 (Münchener Universitätsschriften, Universitätsarchiv, Ludovico-Maximilianea Forschungen XIII).
  • Thorndike, Lynn 1929, Science and Thought in the Fifteenth Century, New York, Columbia University Press.
  • Toldy Ferencz (szerk.) 1986 [1988], Analecta monumentorum Hungariae. Sajtó alá rend. Érszegi Géza, Budapest, MTA Könyvtár. Vincent of Beauvais 1494, Speculum Naturale Vincentii, Venetiis.
  • Wehli Tünde 1994, "Franciscus de Castello Ithallico Budán." In Mikó Árpád és Ta- kács Imre (szerk.), Pannonia regia: Művészet a Dunántúlon 1000-1541, Budapest, Magyar Nemzeti Galéria, 411-412.
  • Wehli Tünde 2010, "Cuius hec est exemplaris figuratio. Questions about an Illustrated Page from the Tolhopff Corvina." In Varga Lívia -Beke László -Já- vor Anna -Lővei Pál -Takács Imre, Bonum ut pulchrum. Essays in Art History in Honour of Ernő Marosi on His Seventieth Birthday, Budapest, Argumentum, MTA Művészettörténeti Kutatóintézet, 405-412.
  • Zinner Ernő [Ernst Zinner] 1937, "Regiomontanus Magyarországon." Matematikai és Természettudományi Értesítő 55, 280-288.
  • Zsoldos, Endre 2013, "Temesvári Pelbárt csillagászati tudománya." Magyar Könyv- szemle129, 23-46.
  • Zsupán Edina 2012, "Philosophia picta. A firenzei újplatonizmus budai recepciójá- hoz." In Boka László, Földesi Ferenc és Mikusi Balázs (szerk.), Az identitás forrá- sai. Hangok, szövegek, gyűjtemények, Budapest, Bibliotheca Nationalis Hungariae -Gondolat, 193-213.