İçeriğe atla

1992

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Binyıllar: 2. binyıl
Yüzyıllar:
Onyıllar:
Yıllar:
Çeşitli takvimlerde 1992
Miladi 1992
MCMXCII
Ab urbe condita 2745
Asur 6742
Bahâî 148 – 149
Bengal 1399
Berberi 2942
Birmanya 1354
Bizans 7500 – 7501
Budist 2536
Discordian 3158
Ermeni 1441
ԹՎ ՌՆԽԱ
Etiyopya 1984 – 1985
Fransız cumhuriyetçi 200 – 201
Hicrî 1412 – 1413
Hint
 - Kali Yuga 5093 – 5094
 - Shaka Samvat 1914 – 1915
 - Vikram Samvat 2048 – 2049
Holosen takvimi 11992
İbrani 5752 – 5753
İran 1370 – 1 BP – MÖ 1371 BP
Juche 81
Kıpti 1708 – 1709
Kore 4325
Tayland güneş 2535
Unix zaman 694224000 – 725846399

1992 çarşamba günü başlayan bir artık yıldır.

  • 6-8 Temmuz - 18. G7 zirvesi Münih'te düzenlendi.
  • 6-29 Temmuz - Irak, BM denetleme ekibinin Irak Tarım Bakanlığı'na erişimini reddetti. UNSCOM, söz konusu yerin yasadışı silah faaliyetleriyle ilgili arşivler içerdiğine dair güvenilir bilgilere sahip olduğunu iddia etti. BM müfettişleri binanın dışında 17 günlük bir "oturma eylemi" düzenledi, ancak Irak askerleri tarafından güvenlikleri tehdit edildiğinde ayrıldılar.
  • 10 Temmuz - Miami'de, eski Panama diktatörü Manuel Noriega, yasadışı uyuşturucu ticareti ve haraç faaliyetlerine katılmaktan 40 yıl hapis cezasına çarptırıldı.
  • 10 Temmuz - Giotto uzay aracı, 26P/Grigg-Skjellerup kuyruklu yıldızının yanından geçerek kuyruklu yıldız hakkında ölçümler topladı.
  • 13 Temmuz - İzak Rabin, İsrail başbakanı oldu.[30]
  • 16 Temmuz - ABD'de Demokratik Ulusal Kongresi'nde Arkansas Valisi Bill Clinton, partisinin başkanlık adaylığını kabul etti.
  • 17 Temmuz - Slovak Ulusal Konseyi, Slovakya'yı bağımsız bir ülke ilan ederek Çekoslovakya'nın dağılmasının sinyalini verdi.
  • 19 Temmuz - İtalya'da Sicilya mafyası tarafından aracına yerleştirilen bir bombanın patlamasıyla, yargıç Paolo Borsellino ve koruma ekibinden beş polis öldürüldü.[31]
  • 19 Temmuz - İsrail Kabinesi, işgal altındaki topraklarda yeni İsrail yerleşimlerinin dondurulmasını onayladı.
  • 20 Temmuz - Václav Havel, Çekoslovakya cumhurbaşkanlığından istifa etti.
  • 21 Temmuz - Transdinyester Savaşı ateşkesle sona erdi.
  • 22 Temmuz - Kolombiyalı uyuşturucu baronu Pablo Escobar, ABD'ye iade edilmekten korkarak Medellín yakınlarındaki lüks hapishanesinden kaçtı.[32]
  • 23 Temmuz - Abhazya, Gürcistan'dan bağımsızlığını ilan etti.
  • 25 Temmuz-9 Ağustos - 1992 Yaz Olimpiyatları, İspanya'nın Katalonya bölgesindeki Barselona'da düzenlendi.
  • 26 Temmuz - Irak, BM silah müfettişlerinin Bağdat'taki Irak Tarım Bakanlığı binasını aramasına izin vermeyi kabul etti. Müfettişler 28 ve 29 Temmuz'da geldiklerinde hiçbir şey bulamadılar ve Irak kayıtlarının kaldırıldığına dair şüphelerini dile getirdiler.
  • 31 Temmuz - Gürcistan, Birleşmiş Milletler'in 179. üyesi oldu.
  • 31 Temmuz - Thai Airways International'ın 311 numaralı Airbus A310-300 uçağı, Nepal'in Katmandu şehrinin kuzeyindeki bir dağa çarparak içindeki 113 kişinin tamamının ölümüne neden oldu.
  • 31 Temmuz - Xiamen'e gitmek üzere Dajiaochang Havalimanı'ndan havalanan, Çin Genel Havacılık İdaresi'ne ait 7552 sefer sayılı uçak kalkıştan kısa süre sonra düştü ve uçaktaki 116 kişiden 108'i hayatını kaybetti.
  • 3-4 Ağustos - Milyonlarca siyah Güney Afrikalı, Güney Afrika Devlet Başkanı F. W. de Klerk hükûmetiyle yapılan müzakerelerde ilerleme kaydedilmemesini protesto etmek amacıyla Afrika Ulusal Kongresi tarafından çağrılan genel greve katıldı.
  • 12 Ağustos - Kanada, Meksika ve ABD, Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması (NAFTA) konusunda anlaşmaya varıldığını duyurdu.
  • 18 Ağustos - Birleşik Krallık Başbakanı John Major, Irak'ın güneyinde de uçuşa yasak bölge oluşturulduğunu duyurdu.
  • 24-28 Ağustos - ABD'de Andrew Kasırgası güney Florida ve Louisiana'yı vurdu ve bir fırtına sistemiyle birleşerek Tennessee vadisi üzerinde dağıldı; 23 kişi öldü.
  • 29 Ağustos - Almanya'nın Rostock kentinde, 22 Ağustos'ta başlayan mültecilere ve göçmenlere yönelik neo-Nazi saldırılarını protesto etmek için on binlerce kişi gösteri düzenledi.
  • 3 Aralık - BM Güvenlik Konseyi'nin 794 sayılı kararı oybirliğiyle kabul edilerek, Somali'de insani yardım sağlamak ve barışı tesis etmek amacıyla ABD liderliğindeki Birleşmiş Milletler barış güçlerinden oluşan UNITAF'ın kurulması onaylandı.
  • 4 Aralık - ABD Başkanı George Bush, ABD birliklerinin Afrika'ya, Birleşik Görev Gücü (UNITAF) kapsamında konuşlandırılacağını duyurdu; UNITAF birlikleri 9 Aralık'ta Mogadişu'ya indi.
  • 6 Aralık - Hindistan'daki aşırı uç Hindu eylemciler, 1949'dan beri tapınak olarak kullanılan Ayodhya'daki 16. yüzyıldan kalma Babri Mescidi'ni yıktı; bu da Bombay isyanları da dahil olmak üzere yaygın toplumsal şiddete yol açtı ve toplamda 1500'den fazla kişinin ölümüne neden oldu.
  • 12 Aralık - 7,8 Mw büyüklüğündeki Flores depremi, Endonezya'daki Küçük Sunda Adaları'nda en az 2500 kişinin ölümüne neden oldu. 25 m (82 ft) dalga yüksekliğine sahip yıkıcı bir tsunami meydana gelir.
  • 16 Aralık - Çek Ulusal Konseyi, Çek Cumhuriyeti Anayasasını kabul etti.[42]
  • 18 Aralık - Güney Kore cumhurbaşkanlığı seçimini, 1961'den beri seçilen ilk askeri olmayan aday olan Kim Young-sam kazandı.
  • 21 Aralık - Yugoslavya'da, Sırbistan Cumhurbaşkanı Slobodan Milošević, Sırbistan cumhurbaşkanlığı seçiminde Milan Panić'i mağlup etti.
  • 22 Aralık - Paraguay'ın başkenti Asunción'da Martín Almada tarafından Terör Arşivleri keşfedildi; bu arşivlerde, Condor Planı kapsamında Arjantin, Bolivya, Brezilya, Şili, Paraguay ve Uruguay güvenlik servisleri tarafından gizlice kaçırılan, işkence gören ve öldürülen binlerce Latin Amerikalının kaderi ayrıntılı olarak anlatılmakta.[43]
  • 29 Aralık - Brezilya Devlet Başkanı Fernando Collor de Mello, hükûmetten 32 milyon usd'den fazla parayı zimmetine geçirdiği suçlamalarından suçlu bulundu ve sekiz yıl boyunca herhangi bir seçilmiş görevde bulunmaktan men edildi. Collor, Yüksek Federal Mahkeme tarafından verilecek karardan saatler önce başkanlıktan istifa etti.[44]

Ay veya günü bilinmeyenler

[değiştir | kaynağı değiştir]

Ay veya günü bilinmeyenler

[değiştir | kaynağı değiştir]
Judith Anderson
Menachem Begin
Isaac Asimov
Ferec Fuda
Willy Brandt
Alexander Dubček

Ay veya günü bilinmeyenler

[değiştir | kaynağı değiştir]

1992 Nobel ödülü kazananlar

[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız

[değiştir | kaynağı değiştir]
  1. ^ "Boutros Boutros-Ghali". United Nations. 4 Ağustos 2016. 29 Ekim 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Kasım 2020. 
  2. ^ Bill Frelick (1994). Faultlines of Nationality Conflict: Refugees and Displaced Persons from Armenia and Azerbaijan. U.S. Committee for Refugees. s. 15. 
  3. ^ Daily Report: Soviet Union. The Service. 1992. ss. 78-81. 
  4. ^ Daily Report: East Europe. The Service. 1992. ss. 16-18. 
  5. ^ "Zakon o praznicima Republike Srpske". Zakoni (Sırpça). People's Assembly of Republika Srpska. 27 Temmuz 2005. 11 Haziran 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Nisan 2009. 
  6. ^ Wolszczan, A.; Frail, D. A. (1992). "A planetary system around the millisecond pulsar PSR1257+12". Nature. 355 (6356): 145-7. Bibcode:1992Natur.355..145W. doi:10.1038/355145a0. ISSN 0028-0836. 
  7. ^ Dieter Nohlen & Philip Stöver (2010) Elections in Europe: A data handbook, p369 978-3-8329-5609-7
  8. ^ E. O'Ballance (2 Kasım 1999). The Congo-Zaire Experience, 1960–98. Palgrave Macmillan UK. s. 144. ISBN 978-0-230-28648-1. 
  9. ^ Michael Wines (2 Şubat 1992). "Bush and Yeltsin declare formal end to Cold War". The New York Times. Erişim tarihi: 15 Şubat 2022. 
  10. ^ BBC, Thursday, 5 December 2002, 21:30 GMT, Profile: Hugo Chavez, http://news.bbc.co.uk/2/hi/1925236.stm [1]
  11. ^ "Times Daily - Google News Archive Search". news.google.com. 12 Eylül 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  12. ^ "Founding agreements". European Union. 9 Ocak 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Şubat 2022. 
  13. ^ United Nations. Human Rights Committee (1991). Official Records of the Human Rights Committee. United Nations. ss. 162-168. 
  14. ^ İrlanda'da kürtaj referandumu: Din daha az sahnede, haber.sol.org.tr
  15. ^ "1992: South Africa votes for change". BBC News. 18 Mart 1992. 
  16. ^ The Conference on Security and Cooperation in Europe: Analysis and Basic Documents, 1972-1993. Springer Netherlands. 1993. s. 78. 
  17. ^ Geert-Hinrich Ahrens (2007). Diplomacy on the Edge: Containment of Ethnic Conflict and the Minorities Working Group of the Conferences on Yugoslavia. Woodrow Wilson Center Press. s. 399. ISBN 978-0-8018-8557-0. 
  18. ^ Rohter, Larry (10 Nisan 1992). "The Noriega Verdict; U.S. Jury Convicts Noriega of Drug-Trafficking Role as the Leader of Panama". The New York Times. ISSN 0362-4331. Erişim tarihi: 28 Eylül 2017. 
  19. ^ GregAlan Williams (February 1996). A Gathering of Heroes: A Personal Memoir of the Los Angeles Riots. Chicago Review Press, Incorporated. s. 103. ISBN 978-0-89733-425-9. 
  20. ^ The World Factbook. Central Intelligence Agency. 1992. s. 306. 
  21. ^ Robert W. Fricke (July 1992). STS-49: Space shuttle mission report. National Aeronautics and Space Administration. s. 17. NASA-TM-108104. Erişim tarihi: 27 Kasım 2020. 
  22. ^ Status of Ratification of the Convention, United Nations Framework Convention on Climate Change10 Mayıs 2015 
  23. ^ Arbatov, Alexei G., (Ed.) (1999). Russia and the West: the 21st century security environment. Armonk, NY: Sharpe. s. 62. ISBN 978-0765604323. 23 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Şubat 2015. 
  24. ^ "New Arrests for Via D'Amelio Bomb Attack". Corriere della Sera. 8 Mart 2012. 13 Ekim 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Şubat 2019. 
  25. ^ Derbyshire (15 Nisan 2016). Encyclopedia of World Political Systems. Routledge. s. 266. ISBN 978-1-317-47156-1. 
  26. ^ Nations, United. "United Nations Conference on Environment and Development, Rio de Janeiro, Brazil, 3-14 June 1992". United Nations. 26 Ocak 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  27. ^ Young, John (2014). The Longman companion to America, Russia and the Cold War, 1941–1998. Hoboken: Taylor and Francis. s. 146. ISBN 9781317878872. 
  28. ^ "Referendum Results 1937–2015" (PDF). Department of Housing, Planning and Local Government. 23 Ağustos 2016. s. 44. 24 Aralık 2025 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Haziran 2018. 
  29. ^ "BSEC - Black Sea Economic Cooperation". www.bsec-organization.org. 12 Ocak 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Eylül 2025. 
  30. ^ Benjamin Frankel (1996). A Restless Mind: Essays in Honor of Amos Perlmutter. Psychology Press. s. 101. ISBN 978-0-7146-4607-7. 
  31. ^ Bianconi, Giovanni. "Il pentito e le stragi La nuova verità che agita l'antimafia". Il Corriere della Sera (İtalyanca). RCS. 8 Eylül 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mayıs 2012. 
  32. ^ Ross, Timothy (24 Temmuz 1992). "Escobar escape humiliates Colombian leaders". The Guardian. 
  33. ^ Brooke, James (4 Ekim 1992). "111 Killed When Police Storm Brazilian Prison During Inmate Riot". The New York Times. ISSN 0362-4331. Erişim tarihi: 30 Ocak 2018. 
  34. ^ "Aircraft accident report 92-11 : El Al Flight 1862 Boeing 747-258F 4X-AXG Bijlmermeer, Amsterdam 4 October 1992" (PDF). Nederlands Aviation Safety Board. 24 Şubat 1994. 26 Haziran 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  35. ^ "Last Yugoslav army troops withdrawing from Croatia". United Press International. 4 Kasım 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  36. ^ "150,000 marchers brave downpour to back miners"Ücretli abonelik gerekli. The Independent. 26 Ekim 1992. 1 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  37. ^ Marxer, Wilfried (31 Aralık 2011). "Staatskrise (28.10.1992)". Historisches Lexikon des Fürstentums Liechtenstein (Almanca). 14 Aralık 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Şubat 2024. 
  38. ^ "Vatican admits Galileo was right". New Scientist (1846). 7 Kasım 19929 Ağustos 2007. .
  39. ^ Tropical Cyclones in 1992 (PDF). Hong Kong Observatory. September 1994. s. 17. 30 Eylül 2013 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mayıs 2014. 
  40. ^ "Typhoon Plane Crashes". Evening Standard. 16 Kasım 1992. s. 20.   – via Lexis Nexis (abonelik gereklidir)
  41. ^ "Accident description: VN-A449". Aviation Safety Network. 2014. 3 Ocak 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mayıs 2014. 
  42. ^ Rett R. Ludwikowski (1996). Constitution-making in the Region of Former Soviet Dominance. Duke University Press. s. 374. ISBN 978-0-8223-1797-5. 
  43. ^ Mike Ceaser (11 Mart 2002). "Paraguay's archive of terror". BBC. 28 Ocak 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  44. ^ Senado mantém o julgamento apesar da renúncia de Collor; Itamar é empossado presidente (primeira página do 1° caderno), Folha_de_S.Paulo (30 de dezembro de 1992).